Hoa Văn Bàn Thờ: Ý Nghĩa 5 Hình Tượng Và Cách Chọn Theo Nhà

Hoa Văn Bàn Thờ: Ý Nghĩa 5 Hình Tượng Và Cách Chọn Theo Nhà

Đứng trước bàn thờ, thứ người ta nhìn lâu nhất không phải màu sơn hay kích thước mà là hình khối và hoa văn: đầu bàn uốn cong, cánh sen ở cửa tủ, mấy bậc cấp dưới chân. Ở một chiếc bàn thờ cao cấp, hoa văn không phải phần trang trí thêm vào cho đỡ trống. Nó là câu chuyện gia đình chọn để kể mỗi lần thắp hương. Bài này đi qua năm hình tượng trên năm dòng bàn thờ gia tiên Dànam, mỗi hình nói gì, rồi cách chọn cho hợp nhà mình.

I. Hoa văn bàn thờ nói gì

Bàn thờ truyền thống thường chạm kín mặt: rồng, phượng, mây, hoa lá phủ gần hết diện gỗ. Bàn thờ hiện đại đi theo hướng ngược lại. Mỗi mẫu chỉ giữ một hình tượng chính, phóng to nó thành chính hình khối của bàn. Vì vậy khi chọn bàn thờ hiện đại, chọn hoa văn gần như là chọn dáng bàn.

Ba điều nên nhìn khi xem hoa văn:

  • Hình tượng gốc là gì: sen, núi, mái nhà, mặt trời. Đây là phần mang ý nghĩa.
  • Nằm ở đâu: trên mặt bàn, ở cửa tủ hay ở hai vách bên. Vị trí quyết định nhìn từ chỗ đứng khấn có thấy hay không.
  • Làm bằng cách nào: đục rỗng, ghép lớp nổi hay uốn cả khối. Cách làm quyết định độ sắc nét khi sơn và độ bền khi lau.

II. Năm hình tượng trên bàn thờ gia tiên Dànam

Thiên An: mái chùa và bậc cấp

Hai đầu mặt bàn Thiên An uốn vểnh lên như đầu đao mái chùa, phía dưới là những bậc cấp vuông xếp nối nhau. Trang sản phẩm mô tả mái chùa là hình ảnh của sự an yên, còn bậc cấp tượng trưng cho sự đi lên trong tinh thần và cuộc sống. Dáng này hợp với nhà muốn góc thờ có nét chùa chiền nhưng vẫn gọn, không chạm khắc dày.

Bàn thờ gia tiên Thiên An màu đen huyền hai tầng, đầu mặt bàn uốn cong như mái chùa, chân bàn có hoạ tiết bậc cấp, phía trên là kệ treo và biểu tượng sen, nền tranh hoa đào
Ảnh phối cảnh · Thiên An: hai đầu bàn uốn như đầu đao mái chùa, bậc cấp dưới chân

Vạn Liên: hoa sen và chữ vạn

Vạn Liên đặt một bông sen lớn ở cửa tủ, cánh xoè ra từ giữa, chính giữa là chữ vạn. Sen mọc từ bùn mà hoa vẫn sạch, nên trong văn hoá Việt sen là hình ảnh của sự thanh khiết. Chữ vạn là biểu tượng cát tường của phương Đông. Theo trang sản phẩm, hai biểu tượng ghép lại nói về niềm tin vào sự trường tồn và sự viên mãn của cuộc sống. Đây là mẫu có hoa văn nổi bật nhất trong năm dòng, hợp với nhà theo đạo Phật hoặc muốn góc thờ có điểm nhấn rõ.

Bàn thờ gia tiên Vạn Liên màu nâu bách, cửa tủ là bông sen lớn màu vàng kim cánh xoè, chữ vạn ở giữa, hai vách bên cao dần thành bậc, kệ treo phía trên
Ảnh phối cảnh · Vạn Liên: bông sen và chữ vạn ở cửa tủ là phần nhìn thấy đầu tiên

Nghinh Sơn: dáng núi

Ở Nghinh Sơn, hai vách bên cao dần thành từng bậc như sườn núi, các tầng bàn xếp chồng và nhỏ dần như đường lên đỉnh. Núi là hình ảnh của sự vững chãi, che chở. Mẫu này không có hoa văn chạm, toàn bộ ý nghĩa nằm ở hình khối, nên hợp với nhà thích nét khoẻ, đường thẳng, nội thất tối giản.

Bàn thờ gia tiên Nghinh Sơn màu đen huyền, hai vách bên cao dần thành bậc như dáng núi, các tầng bàn xếp chồng nhỏ dần, kệ treo phía trên, tường xanh rêu
Ảnh phối cảnh · Nghinh Sơn: dáng núi nằm ở hai vách bên và các tầng xếp chồng

Nhật Quang: vầng mặt trời

Nhật Quang dùng những vòm cong lồng vào nhau, nhỏ dần từ ngoài vào trong như ánh sáng toả ra từ một tâm. Trang sản phẩm gọi đây là hình tượng vầng thái dương soi sáng gia đạo. Vì là vòm cong, mẫu này mềm hơn bốn mẫu còn lại, hợp với nhà có phào chỉ, cửa vòm hoặc nội thất tân cổ điển. Đặt trên nền tường có đèn hắt sau lưng thì hình vòm hiện rất rõ.

Bàn thờ gia tiên Nhật Quang màu vàng nhạt với các vòm cong lồng nhau nhỏ dần, đặt trước hai vòng đèn hắt hình tròn trên tường trắng có phào chỉ, phòng khách tân cổ điển
Ảnh phối cảnh · Nhật Quang: vòm cong lồng nhau, đèn hắt sau lưng làm rõ hình mặt trời

Mãn Đường: mái nhà cổ

Mãn Đường lấy hình mái nhà cổ truyền: phần giữa mặt trước cong xuống như mái ngói, hai bên là những đường soi chỉ dọc đều nhau. Mái nhà gợi sự sum họp dưới một mái, cũng là ý của cái tên Mãn Đường: đầy nhà. Mẫu này hợp với gia đình nhiều thế hệ và những phòng thờ muốn giữ nét cổ mà không cần chạm rồng phượng.

Bàn thờ gia tiên Mãn Đường màu nâu kim hai tầng, mặt trước soi chỉ dọc, phần giữa cong như mái nhà cổ, tấm xuy yên trên trần, hai chậu bonsai hai bên
Ảnh phối cảnh · Mãn Đường: đường soi chỉ dọc và hình mái nhà ở giữa mặt bàn

Mỗi dòng còn gắn với một linh lượng riêng (Gia Hoà, Bảo Hộ, Phú Quý, Khang Ninh…). Phần này có ở bài linh lượng trong bàn thờ Dànam.

III. Chọn hoa văn theo nhà, không theo trào lưu

  • Theo đạo Phật, có thờ Phật cùng gia tiên: sen là hình tượng gần nhất, nhìn về Vạn Liên trước. Cách đặt chung hai ban thờ có ở bài có nên kết hợp bàn thờ Phật và gia tiên.
  • Nhà tối giản, nhiều đường thẳng: Nghinh Sơn hoặc Thiên An, vì ý nghĩa nằm ở hình khối, không ở chi tiết chạm.
  • Nhà tân cổ điển, có phào chỉ, cửa vòm: Nhật Quang hoặc Mãn Đường đi cùng đường cong và đường soi chỉ của tường.
  • Nhà nhiều thế hệ, muốn giữ nét xưa: Mãn Đường với hình mái nhà.
  • Phòng nhỏ: hoa văn lớn trên một khối nhỏ dễ thành rối. Chọn mẫu có hình tượng nằm ở hình khối (Nghinh Sơn, Thiên An) và xem cỡ ở bài kích thước bàn thờ.

Cùng một hoa văn, màu sơn khác thì cảm giác khác hẳn: sen vàng kim trên nền nâu bách nổi bật, sen trắng trên nền trắng sứ thì nhẹ và kín đáo. Cách chọn màu có ở bài màu sơn bàn thờ. Kích thước từng cỡ và cách chọn mẫu theo diện tích phòng có ở bài bàn thờ gia tiên cao cấp.

IV. Xem hoa văn thế nào khi đi mua

  • Nhìn từ chỗ đứng khấn: hoa văn đẹp trên ảnh chụp chính diện, nhưng người trong nhà nhìn nó từ khoảng cách một hai bước, hơi ngước lên. Đứng đúng vị trí đó mà xem.
  • Sờ mép cắt: chỗ đục rỗng và mép cánh hoa phải nhẵn, sơn phủ đều vào cả khe, không đọng sơn ở góc.
  • Nhìn chỗ ghép: hoa văn ghép lớp nổi phải khít, không hở mạch.
  • Nghĩ tới lúc lau: khe càng sâu, càng nhiều chi tiết thì càng mất công lau bụi. Cách giữ bàn thờ sạch và bền màu có ở bài bảo quản bàn thờ cao cấp.

Danh sách việc cần soi khi nhận bàn có đủ ở bài kiểm tra bàn thờ cao cấp.

V. Câu hỏi thường gặp

Bàn thờ không chạm rồng phượng có kém trang nghiêm không?

Không. Trang nghiêm đến từ hình khối cân đối và cách bày đồ thờ gọn gàng, không đến từ số lượng chi tiết chạm. Một hình tượng rõ ràng thường dễ nhìn hơn một mặt bàn chạm kín.

Có nên chọn hoa văn theo tuổi hay mệnh?

Hoa văn nên chọn theo nếp thờ và kiểu nhà trước. Nếu gia đình muốn tính theo mệnh, phần đó thường đi theo màu sơn hơn là theo hình tượng.

Hoa sen trên bàn thờ gia tiên có hợp không, hay chỉ dành cho thờ Phật?

Sen là hình ảnh quen thuộc trong văn hoá Việt, không chỉ riêng chuyện thờ Phật. Nhiều gia đình chọn sen cho bàn thờ gia tiên vì ý thanh sạch. Nếu nhà có thờ cả Phật thì sen càng hợp.

Có xem được hoa văn thật trước khi mua không?

Ảnh không thay được việc nhìn tận mắt độ nổi của hoa văn. Liên hệ Dànam qua trang liên hệ để hẹn xem mẫu.