Nhiều gia đình sắm được một bàn thờ đẹp rồi mới thấy gian thờ vẫn chưa ra dáng: mảng tường phía sau trống trơn, khói hương bám lên trần sau vài tháng, bàn thờ đặt ngay trong phòng khách nên ai đi qua cũng nhìn thẳng vào. Phòng thờ hiện đại giải quyết chuyện đó bằng cách coi gian thờ là một bộ: bàn thờ ở giữa, vách ngăn tách khỏi sinh hoạt chung, tấm xuy yên chắn khói phía trên, tấm hậu làm điểm nhấn phía sau. Bài này đi qua từng món trong bộ đó: món nào nên có, món nào tuỳ nhà, phối sao cho cùng một dòng thiết kế.
I. Phòng thờ hiện đại gồm những gì?
Một gian thờ đủ thường có năm phần. Bàn thờ gia tiên là trung tâm. Bàn thờ Thần Tài đặt sát đất nếu nhà có thờ. Phía sau bàn thờ là tấm hậu (ốp hậu), phía trên là tấm xuy yên, và nếu gian thờ nằm chung với phòng khách thì có thêm vách ngăn. Ba món sau là phần làm nên khác biệt giữa “một cái bàn thờ kê vào góc” và “một gian thờ”.
Điểm chung của cách làm hiện đại là các món này cùng một ngôn ngữ thiết kế: cùng đường cong hay cùng nét thẳng, cùng màu sơn. Ở Dànam, mỗi dòng (Mãn Đường, Vạn Liên, Nghinh Sơn, Nhật Quang, Thiên An) có bàn thờ gia tiên, bàn thờ Thần Tài và các món đi kèm theo cùng một hình ảnh gốc, nên khi ghép lại không bị lệch nhau. Phần chọn bàn thờ theo căn hộ hay phòng thờ riêng đã có ở bài bàn thờ hiện đại: chọn đúng nếp, hợp không gian sống; bài này tập trung vào những món bao quanh bàn thờ.
II. Vách ngăn: tách gian thờ khỏi phòng khách
Ở căn hộ và nhà phố, bàn thờ hay phải đặt chung với phòng khách hoặc ngay đầu cầu thang. Vách ngăn là cách tạo một gian thờ riêng mà không cần xây tường. Theo mô tả sản phẩm của Dànam, vách bàn thờ tháo lắp được, có thể điều chỉnh kích thước cho khớp với bàn thờ và không cần thi công lắp đặt. Nghĩa là nhà đang ở vẫn đặt được, chuyển nhà thì tháo mang theo.
Hiện Dànam có ba mẫu vách theo ba dòng:
- Vách Nghinh Sơn: các khối đứng nối nhau như sườn núi, nét thẳng, hợp phòng khách nhiều góc cạnh. Xem mẫu: vách bàn thờ Nghinh Sơn.
- Vách Vạn Liên: hoa sen và chữ Vạn, hợp nhà muốn gian thờ vẫn có chất cổ. Xem mẫu: vách bàn thờ Vạn Liên.
- Vách Mãn Đường: theo hình mái nhà cổ, đi cùng bàn thờ Mãn Đường. Xem mẫu: vách bàn thờ Mãn Đường.
Vách không bắt buộc. Nhà có phòng thờ riêng trên tầng cao nhất thường không cần, vì tường phòng đã làm việc đó. Vách đáng cân nhắc nhất khi bàn thờ nhìn thẳng ra cửa chính, ra bàn ăn, hoặc khi phòng khách thông với bếp. Toàn bộ mẫu ở danh mục vách ngăn bàn thờ.
III. Xuy yên: chắn khói hương ám lên trần
Thắp hương mỗi ngày thì sau một thời gian trần phía trên bàn thờ sẽ ngả vàng, nhất là trần thạch cao sơn trắng của căn hộ. Tấm xuy yên (còn gọi là tấm chắn ám khói) treo phía trên bàn thờ để đón khói trước khi khói chạm trần. Ngoài việc giữ trần sạch, nó còn che khoảng trống giữa nóc bàn thờ và trần, nên gian thờ nhìn có mái che, kín hơn.
Dànam có xuy yên theo ba dòng: Vạn Liên, Nghinh Sơn và Mãn Đường. Xuy yên Vạn Liên có hai cỡ: Trung 620x415x60 mm và Đại 814x480x60 mm. Cách chọn cỡ dễ nhất là lấy bề ngang mặt bàn thờ: xuy yên nên phủ được vùng có bát hương và nến, không cần rộng bằng cả bàn. Màu nên trùng màu bàn thờ, hoặc trùng màu trần nếu muốn tấm chắn lẫn vào trần. Xem cả nhóm ở danh mục tấm chắn ám khói.
IV. Tấm hậu: điểm nhấn sau lưng bàn thờ
Tấm hậu gắn lên mảng tường ngay sau bàn thờ, đúng chỗ mắt người đứng thắp hương nhìn vào. Ở gian thờ kiểu cũ, chỗ này thường là bức chữ Phúc hay tranh thêu. Ở phòng thờ hiện đại, nó là một tấm gỗ tạo hình đơn giản để tường không trống mà cũng không rối.
Mẫu của Dànam là hậu bàn thờ Liên Hoa: hình hoa sen làm theo kiểu ba chiều, nhìn nghiêng vẫn thấy lớp cánh. Theo trang sản phẩm, Liên Hoa có cỡ Tiểu 470×436 mm và Trung 566×525 mm (ngang x cao). Cỡ Tiểu hợp bàn thờ treo tường hoặc bàn thờ hẹp; cỡ Trung hợp bàn thờ đứng cỡ lớn. Các mẫu khác xem ở danh mục ốp hậu bàn thờ.
V. Ghép cả bộ theo một dòng thiết kế
Cách an toàn nhất là chọn dòng cho bàn thờ gia tiên trước, rồi lấy vách, xuy yên, bàn thờ Thần Tài cùng dòng đó. Năm bộ phòng thờ đã ghép sẵn của Dànam cho thấy kết quả khi đi trọn một dòng:
- Mãn Đường: mái nhà cổ, ba tầng; bộ hợp nhà phố có phòng thờ riêng, tường màu đậm. Xem phòng thờ Mãn Đường.
- Vạn Liên: hoa sen, chữ Vạn; hợp gia đình thích nét cổ. Xem phòng thờ Vạn Liên.
- Nghinh Sơn: nét thẳng, khối đứng; hợp căn hộ nội thất tối giản. Xem phòng thờ Nghinh Sơn.
- Nhật Quang: vòm cong lớn; hợp phòng trần cao, sàn gỗ. Xem phòng thờ Nhật Quang.
- Thiên An: mái cong hai đầu như mái chùa. Xem phòng thờ Thiên An.
Không nhất thiết phải mua đủ cả bộ một lần. Nếu phải chia đợt, nên ưu tiên bàn thờ trước, xuy yên ngay sau đó (vì khói ám trần là chuyện đến sớm), rồi mới đến tấm hậu và vách. Chỉ cần chọn đúng dòng từ đầu thì món mua sau vẫn khớp với món mua trước.
VI. Màu sơn: một màu cho cả gian hay phối hai màu?
Các món trong bộ dùng chung bảng màu sơn của Dànam: Đen Huyền, Bạch Kim, Vàng Kim, Nâu Bách, Nâu Vang, Trắng Sứ, Trắng Tuyết, Nâu Kim. Có hai hướng:
- Một màu cho cả gian: gọn, trang nghiêm, hợp căn hộ nhỏ. Bàn thờ, vách, xuy yên cùng Bạch Kim hoặc Trắng Sứ thì gian thờ sáng và không chiếm chỗ bằng mắt.
- Bàn thờ một màu, đồ đi kèm một màu: ví dụ bàn thờ Nâu Kim, vách và hậu Vàng Kim. Cách này làm bàn thờ nổi lên, hợp phòng thờ riêng có diện tích.
Vì sao Dànam dùng gỗ dẻ gai kết hợp gỗ kỹ thuật và sơn nhiều lớp cho các món này, xem ở bài chọn chất liệu bàn thờ tránh mối mọt.
VII. Bố trí gian thờ trước khi chọn đồ
Đồ đẹp đến đâu cũng không cứu được một gian thờ đặt sai chỗ. Trước khi chọn, nên chốt ba việc: bàn thờ tựa vào bức tường nào, chiều cao trần chỗ đó (để tính xuy yên và tấm hậu), và lối đi trước bàn thờ có đủ rộng để đứng thắp hương không. Hướng dẫn chi tiết có ở bài cách bố trí bàn thờ gia tiên; số đo các cỡ bàn thờ xem ở bài kích thước bàn thờ.
VIII. Câu hỏi thường gặp
Căn hộ nhỏ có làm được phòng thờ hiện đại không?
Được. Căn hộ không cần đủ năm món: một bàn thờ treo tường hoặc bàn thờ đứng cỡ nhỏ, thêm tấm hậu cỡ Tiểu và xuy yên là đã thành gian thờ gọn. Các mẫu treo tường xem ở bài bàn thờ treo tường chung cư.
Có bắt buộc dùng xuy yên không?
Không bắt buộc về nếp thờ. Đó là món giữ cho trần sạch và gian thờ có mái. Nhà thắp hương hằng ngày, trần sơn sáng màu thì nên có.
Vách ngăn có phải khoan tường, đóng trần không?
Theo mô tả sản phẩm, vách của Dànam tháo lắp được và không cần thi công lắp đặt. Kích thước chỗ đặt cụ thể nên gửi Dànam xem trước để chọn cho khớp.
Mua lẻ từng món được không?
Được. Bàn thờ, vách, xuy yên và tấm hậu đều là sản phẩm riêng. Chọn cùng một dòng thì mua lần lượt vẫn ra một bộ đồng nhất. Cần tư vấn theo số đo nhà mình, gửi qua trang liên hệ.
IX. Xem thêm
Bức tranh chung về bàn thờ hiện đại, từ căn hộ chung cư đến phòng thờ riêng, có ở bài mẫu bàn thờ hiện đại Dànam. Nếu gian thờ có thêm Thần Tài, xem bài bàn thờ Thần Tài hiện đại để chọn cùng dòng với bàn thờ gia tiên.
