Hoa cúng là thứ gần như nhà nào cũng thay đều đặn: ngày rằm, mùng một, ngày giỗ, ngày Tết hay mỗi sáng mở hàng. Chọn đúng loại hoa, cắm đúng chỗ và giữ hoa tươi lâu giúp bàn thờ luôn trang nghiêm mà không tốn công. Bài viết này, Dànam tổng hợp 8 loại hoa cúng được chọn nhiều nhất, hoa nên dùng theo từng dịp, những loài nhiều nhà kiêng và cách bày hoa trên bàn thờ.
I. 8 loại hoa cúng chưng bàn thờ đẹp và ý nghĩa
1. Hoa cúc vàng: hiếu thảo và trường tồn
Cúc vàng là loại hoa cúng phổ biến nhất, dùng được quanh năm. Sắc vàng tượng trưng cho lòng hiếu thảo, sự bền lâu và phúc lộc. Cúc lại giữ được lâu, ít rụng cánh, rất hợp với nhà bận rộn chỉ thay hoa vào rằm và mùng một.

2. Hoa đồng tiền: cầu tài lộc, buôn bán thuận lợi
Đồng tiền đỏ, hồng, vàng mang ý cầu chúc làm ăn sung túc, nên thường được chưng trên bàn thờ Thần Tài, Ông Địa ở cửa hàng và văn phòng. Hoa tươi khoảng 4 đến 6 ngày nếu thay nước hằng ngày.

3. Hoa sen: thanh tịnh, hợp bàn thờ Phật
Sen là biểu tượng thanh tịnh trong Phật giáo, vươn lên từ bùn mà không nhiễm mùi bùn. Sen hợp nhất với bàn thờ Phật, Quan Âm và các ngày rằm, lễ chùa; chưng trên bàn thờ gia tiên cũng rất trang nghiêm.

4. Hoa hồng đỏ: lòng biết ơn
Hồng đỏ thể hiện lòng biết ơn với ông bà, tổ tiên. Nên chọn hồng có hương nhẹ, màu đỏ thắm hoặc hồng phấn, tránh màu tím sẫm hay đen. Hồng nở nhanh nên mua lúc còn búp chặt.

5. Hoa mẫu đơn: phú quý, viên mãn
Mẫu đơn được gọi là “hoa vương”, mang ý cầu phú quý, thăng tiến và gia đạo êm ấm. Hoa to, cánh dày nên hợp với lọ cao, bàn thờ rộng hoặc dịp lễ lớn như Tết, tân gia.

6. Hoa đào: Tết miền Bắc
Cành đào là hoa Tết của miền Bắc, theo dân gian mang sinh khí và ý xua điều xấu. Trên bàn thờ chỉ nên chưng một cành nhỏ, cân với lọ, đừng để cành vươn che di ảnh hay bát hương.

7. Hoa mai: Tết miền Nam
Mai vàng là hoa Tết của miền Nam, tượng trưng cho sức sống và một năm mới phát đạt. Giống đào, mai nên dùng cành nhỏ, đặt ở bên cạnh bàn thờ hoặc trong lọ thấp để không vướng khi thắp hương.

8. Hoa cúc pingpong: tròn đầy, no ấm
Cúc pingpong tròn như quả cầu, mang ý viên mãn. Hoa bền, thường được cắm phối cùng cúc vàng, hồng hoặc đồng tiền để lọ hoa cúng đầy đặn mà vẫn gọn.

Xem thêm: Cách bố trí bàn thờ gia tiên từ A đến Z
II. Hoa cúng theo từng dịp
- Rằm, mùng một: cúc vàng, hồng, huệ trắng, đồng tiền. Chọn hoa bền để giữ được đến lần thay sau.
- Bàn thờ Thần Tài, Ông Địa: đồng tiền, cúc vàng, hồng đỏ; màu đỏ và vàng được ưa chuộng vì ý cầu tài lộc. Xem thêm cách sắp xếp bàn thờ Thần Tài.
- Bàn thờ Phật, lễ chùa: sen, súng, huệ trắng, cúc trắng; ưu tiên hoa thanh, hương nhẹ.
- Ngày giỗ: cúc vàng, cúc trắng, huệ, lay ơn; màu nhã, tránh hoa quá sặc sỡ.
- Ngày Tết: đào (miền Bắc), mai (miền Nam), cùng lọ cúc, mẫu đơn hoặc lay ơn đỏ.
III. Những loài hoa nhiều nhà kiêng bày bàn thờ
Đây là quan niệm dân gian, mỗi vùng mỗi khác, nên gia chủ tham khảo theo nếp nhà mình.
- Hoa phong lan: nhiều người cho rằng tên hoa gợi chữ “phong tình”, không hợp nơi thờ tự.
- Hoa ly: một số nhà kiêng vì chữ “ly” đọc giống “chia ly”; nhiều nơi vẫn dùng ly trắng ngày Tết, tuỳ nếp gia đình.
- Hoa móng rồng: hình dáng gai góc, ít trang nghiêm.
- Hoa dại, hoa không rõ nguồn gốc: nhanh tàn, dễ héo rũ trên bàn thờ.
- Hoa giả, hoa nhựa: theo quan niệm, hoa dâng cúng phải là hoa thật, tươi.
- Cúc vạn thọ: miền Nam dùng nhiều ngày Tết, nhưng hương hắc nên có nhà không cắm trong phòng thờ kín.

IV. Cắm hoa ở vị trí nào trên bàn thờ
Theo nếp “đông bình, tây quả”, khi đứng nhìn vào bàn thờ, lọ hoa đặt bên phải bát hương, mâm ngũ quả đặt bên trái. Nếu bàn thờ có hai lọ hoa thì đặt cân hai bên, cao không quá di ảnh và không che bát hương.
- Chọn lọ cao vừa phải, miệng nhỏ để hoa đứng thẳng, không xoè ra lối thắp hương.
- Bàn thờ treo tường, bàn thờ Thần Tài có mặt bàn nông nên dùng lọ thấp, cắm ít cành.
- Hoa không nên chạm vào đèn thờ hay sát vách để tránh bén lửa và ẩm mốc.
Bàn thờ có mặt đủ rộng thì lọ hoa, đĩa quả và bát hương mới đứng thoáng. Nếu đang chọn bàn thờ mới, anh chị có thể tham khảo kích thước các mẫu bàn thờ Thần Tài, Ông Địa và bàn thờ gia tiên của Dànam.
V. Bí quyết chọn hoa và giữ hoa cúng tươi lâu
- Mua hoa còn nụ hé: hoa nở dần trên bàn thờ, vừa đẹp vừa lâu tàn.
- Ưu tiên sắc đỏ, vàng, trắng: màu ấm hoặc thanh nhã, tránh hoa tạp sắc, màu tối.
- Hương dịu: huệ, cúc, hồng; tránh hoa hương quá nồng trong phòng thờ nhỏ.
- Cắt gốc xéo và thay nước: cắt chéo gốc dưới vòi nước, tỉa lá ngập nước, thay nước mỗi ngày hoặc cách ngày.
- Bỏ hoa héo ngay: không để hoa tàn, nước đục trên bàn thờ; thay cả bó khi quá nửa đã héo.
VI. Câu hỏi thường gặp về hoa cúng
Nên cắm bao nhiêu bông hoa cúng?
Dân gian chuộng số lẻ như 1, 3, 5, 7, 9 bông hoặc cành. Với lọ nhỏ trên bàn thờ Thần Tài, 3 hoặc 5 bông là vừa.
Bao lâu nên thay hoa cúng một lần?
Thường thay vào rằm và mùng một; hoa héo sớm thì thay ngay, không để hoa tàn trên bàn thờ.
Hoa cúng bàn thờ gia tiên nên chọn loại nào?
Cúc vàng, huệ trắng, hồng, sen: hoa có hương dịu, màu ấm hoặc thanh nhã.
Bàn thờ Thần Tài nên cắm hoa gì?
Đồng tiền, cúc vàng, hồng đỏ là ba loại được chọn nhiều nhất vì màu sắc tươi và ý cầu tài lộc.
Có nên dùng hoa giả trên bàn thờ?
Theo quan niệm truyền thống thì nên dùng hoa tươi. Nếu khó thay hoa thường xuyên, chọn loại bền như cúc và thay đúng kỳ rằm, mùng một.
Chọn hoa cúng là một cách giữ cho góc thờ luôn sạch, sáng và ấm cúng. Hy vọng những gợi ý trên giúp anh chị bày bàn thờ nhà mình trang nghiêm hơn. Cần tư vấn chọn bàn thờ hợp không gian, anh chị có thể ghé showroom hoặc nhắn Dànam để được gợi ý mẫu và kích thước phù hợp.