Tấm Chắn Ám Khói Bàn Thờ: Vì Sao Trần Bị Ố Và Cách Chọn Tấm Xuy Yên

Tấm Chắn Ám Khói Bàn Thờ: Vì Sao Trần Bị Ố Và Cách Chọn Tấm Xuy Yên

Thắp hương mỗi ngày thì khói đi đâu? Ở nhà cũ trần cao, mái ngói, khói tự bay đi. Ở căn hộ trần thạch cao sơn trắng, cửa đóng, bật điều hoà, khói bốc thẳng lên và để lại một mảng ố vàng ngay trên đầu bàn thờ. Vài tháng là thấy, một hai năm là phải sơn lại. Tấm chắn ám khói, Dànam gọi là tấm xuy yên, là món lo đúng chỗ đó. Bài này nói tấm chắn làm gì, chọn mẫu nào cho hợp bàn thờ hiện đại và lắp ra sao.

I. Vì sao trần trên bàn thờ hay bị ám

Khói hương nóng nên bốc thẳng lên. Gặp trần phẳng, khói dừng lại ở một vùng hẹp ngay phía trên bát hương, muội bám dần vào lớp sơn. Mấy điều làm vết ám rõ nhanh hơn:

  • Trần thấp, bàn thờ treo cao: khoảng cách từ bát hương lên trần càng ngắn, khói càng ít kịp tản.
  • Phòng kín, có điều hoà: không có gió lùa nên khói đứng một chỗ.
  • Trần sơn trắng hoặc màu sáng: vết ố hiện rõ nhất, lại khó lau vì sơn trần thường là sơn mờ.
  • Thắp nhiều nén, thắp hằng ngày: lượng khói dồn lên một điểm lớn hơn.

Lau trần thì khó và dễ loang. Sơn lại thì phải dời cả bàn thờ. Vì vậy cách gọn nhất là chặn khói từ trước khi nó chạm trần.

II. Tấm chắn ám khói làm việc thế nào

Tấm xuy yên là một tấm khung gắn sát trần, đúng phía trên bàn thờ. Khói bốc lên gặp mặt dưới của tấm trước, dàn ra hai bên thay vì dồn vào một điểm trên trần. Muội nếu có sẽ bám vào tấm, mà tấm thì tháo xuống lau được. Theo trang sản phẩm, các tấm xuy yên Dànam có ba việc:

  • Chắn khói hương ám lên trần.
  • Giữ mảng trần phía trên khu thờ sạch, không phải sơn lại.
  • Làm đẹp góc thờ: tấm có hoạ tiết riêng, nhìn từ dưới lên như một chiếc mái nhỏ che bàn thờ.

Tấm chắn không làm khói biến mất. Phòng vẫn cần thoáng, và nên dùng hương ít khói. Cách thắp gọn, đúng nếp có ở bài thắp hương đúng cách.

III. Ba mẫu tấm xuy yên Dànam

Ba mẫu đi theo ba dòng bàn thờ, nên chọn cùng tên với bàn thờ đang dùng là khớp hoạ tiết. Cả ba dày 60 mm, có cỡ Trung và cỡ Đại, bảy màu sơn: Đen Huyền, Nâu Bách, Nâu Vang, Vàng Kim, Bạch Kim, Trắng Tuyết, Trắng Sứ.

Xuy yên Vạn Liên: hoạ tiết sen

Tấm xuy yên Vạn Liên có mặt dưới cắt hình cánh sen toả ra từ giữa, hai đầu tấm uốn nhẹ. Kích thước ghi trên trang sản phẩm là 620 x 415 x 60 mm. Hợp với bàn thờ dòng Vạn Liên và những góc thờ tông sáng, nhẹ nhàng.

Tấm xuy yên Vạn Liên vàng kim nhìn nghiêng từ dưới lên, hoạ tiết cánh sen cắt rỗng, phía dưới là bàn thờ treo tường có tượng Phật và đèn nến
Ảnh phối cảnh · Nhìn nghiêng: hoạ tiết sen ở mặt dưới tấm là phần người đứng khấn nhìn thấy

Xuy yên Nghinh Sơn: ô mây

Tấm xuy yên Nghinh Sơn có mặt dưới là lưới ô mây xếp đều, viền ngoài bậc như dáng núi, kích thước ghi trên trang sản phẩm 616 x 416 x 60 mm. Bản Nâu Bách đi cùng bàn thờ treo tường Nghinh Sơn cùng màu rất liền khối.

Tấm xuy yên Nghinh Sơn màu nâu bách gắn trần, mặt dưới là lưới ô mây, phía dưới là bàn thờ treo tường cùng màu có tượng Phật, nền tranh sơn thuỷ
Ảnh phối cảnh · Xuy yên Nghinh Sơn Nâu Bách trên bàn thờ treo tường cùng dòng

Xuy yên Mãn Đường: hồi văn

Tấm xuy yên Mãn Đường dùng hoạ tiết hồi văn vuông vức, đường nét đậm hơn hai mẫu trên, kích thước ghi trên trang sản phẩm 620 x 415 x 60 mm. Hợp với bàn thờ dòng Mãn Đường và những phòng thờ thiên về nét cổ.

Tấm xuy yên Mãn Đường màu nâu kim, khung chữ nhật với hoạ tiết hồi văn vuông cắt rỗng ở mặt dưới, đặt trên nền trắng
Ảnh sản phẩm · Xuy yên Mãn Đường: hồi văn vuông, nét đậm

Xem đủ màu và cỡ trong danh mục tấm chắn ám khói.

IV. Chọn cỡ và lắp đặt

  • Gắn đúng phía trên bát hương: tâm tấm nằm thẳng trên bát hương, vì đó là cột khói chính. Bàn thờ dài có hai bát hương thì chọn cỡ lớn hơn để phủ cả hai.
  • So với chiều ngang bàn thờ: tấm không cần dài bằng bàn, nhưng không nên quá nhỏ so với bàn kẻo nhìn lạc. Đo bàn thờ rồi so với cỡ Trung, cỡ Đại trên trang sản phẩm.
  • Trần thạch cao: nên bắt vít vào khung xương hoặc có tấm gỗ đỡ phía trên trần, đừng chỉ bắt vào tấm thạch cao.
  • Tính chung với đèn: nếu trần có đèn rọi xuống bàn thờ, bố trí đèn ra ngoài mép tấm hoặc dùng đèn gắn trong khám. Các kiểu đèn có ở bài đèn bàn thờ hiện đại.
  • Cùng màu với bàn thờ: tấm, bàn và vách thờ cùng một màu sơn thì góc thờ thành một khối từ trần xuống.

Tấm chắn hợp nhất với bàn thờ treo tường, vì bàn treo cao nên bát hương gần trần. Với căn hộ, đọc thêm bàn thờ treo tường chung cư.

V. Vệ sinh tấm chắn

Trang sản phẩm ghi tấm xuy yên tháo lắp dễ dàng. Khi lau dọn bàn thờ dịp cuối năm, tháo tấm xuống, lau bằng khăn mềm hơi ẩm rồi lau khô, không dùng chất tẩy mạnh lên mặt sơn. Lịch và cách bao sái bàn thờ có ở bài riêng.

VI. Câu hỏi thường gặp

Nhà trần cao có cần tấm chắn ám khói không?

Trần cao, phòng thoáng thì khói kịp tản, vết ám đến chậm hơn. Tấm chắn lúc đó chủ yếu là món trang trí, làm góc thờ có một chiếc mái riêng. Trần thấp, phòng kín thì nên có ngay từ đầu.

Bàn thờ đứng có dùng được tấm xuy yên không?

Được, miễn gắn đúng phía trên bát hương. Bàn thờ đứng thấp hơn nên khói đi xa hơn mới chạm trần; vẫn nên có nếu trần sáng màu và nhà ít mở cửa. Các kiểu bàn có ở mẫu bàn thờ hiện đại.

Mua tấm chắn riêng, không mua bàn thờ được không?

Được. Tấm bán riêng, chọn mẫu và màu gần nhất với bàn thờ đang có. Cần tư vấn cỡ cho góc thờ cụ thể, liên hệ Dànam.