Nghe tới bàn thờ làm từ gỗ kỹ thuật, nhiều gia chủ ngần ngại ngay: sợ ẩm, sợ phồng, sợ vài năm là xệ. Nỗi lo đó có cơ sở, nhưng nó đúng với tấm ván ép rời rạc hay tấm MDF mỏng nhẹ hơn là với tấm HDF. Bàn thờ Dànam hiện làm từ gỗ dẻ gai kết hợp HDF. Dưới đây là chỗ HDF khác MDF, và vì sao khác biệt ấy lại quan trọng với một chiếc bàn thờ.
I. HDF và MDF là gì?
Cả hai đều là ván sợi: gỗ được nghiền thành sợi nhỏ, trộn keo rồi ép thành tấm dưới nhiệt và áp lực. Khác nhau nằm ở chữ cái thứ nhất:
- MDF (Medium Density Fiberboard) là ván sợi mật độ trung bình, thường vào khoảng 600 đến 800 kg/m³.
- HDF (High Density Fiberboard) là ván sợi mật độ cao, thường từ khoảng 800 kg/m³ trở lên. Sợi gỗ được ép chặt hơn hẳn, nên cùng một kích thước, tấm HDF nặng tay hơn tấm MDF rõ rệt.
Nghe thì chỉ là chuyện nặng nhẹ, nhưng mật độ quyết định gần như mọi tính chất còn lại của tấm ván: cứng đến đâu, chịu ẩm thế nào, giữ vít chắc ra sao.
II. HDF hơn MDF ở bốn điểm
1. Đặc và cứng hơn
Sợi gỗ trong HDF nằm sát nhau, ít khoảng rỗng. Bề mặt vì thế cứng hơn, khó móp khi va chạm, khó lún khi đặt vật nặng lâu ngày. Với bàn thờ, nơi bát hương, đỉnh đồng, bình hoa đứng yên một chỗ hàng năm trời, mặt bàn không bị trũng xuống dưới chân đồ thờ là điều đầu tiên cần có.
2. Chịu ẩm tốt hơn
Gỗ kỹ thuật hỏng vì ẩm là do nước len vào khoảng rỗng giữa các sợi, làm tấm ván trương lên. Khoảng rỗng trong HDF ít hơn nên nước khó thấm sâu, độ trương nở khi gặp ẩm thấp hơn MDF. Điều này đáng giá ở khí hậu nồm ẩm, nhất là các tháng mưa phùn miền Bắc, và ở một món đồ được lau bằng khăn ẩm thường xuyên như bàn thờ.
3. Bắt vít chắc hơn
Vít bắt vào tấm ván xốp dễ bị toét lỗ, lâu ngày lỏng ra, nhất là ở chỗ phải tháo lắp khi chuyển nhà. Tấm HDF đặc nên ôm vít chặt hơn, mối ghép giữ được độ khít lâu hơn. Một chiếc bàn thờ không lung lay khi lau dọn hay khi thắp hương là nhờ những mối ghép như thế.
4. Ít cong vênh
Gỗ tự nhiên nguyên tấm có thớ, co giãn theo thớ khi trời đổi ẩm, nên tấm rộng dễ cong. Ván sợi thì không có thớ, sợi gỗ xếp đều mọi hướng. HDF lại đặc hơn MDF nên giữ phẳng tốt hơn nữa. Bàn thờ hiện đại có mặt bàn phẳng, sơn trơn một màu: chỉ cần vênh một chút là ánh sáng chiếu lên thấy ngay. Vật liệu giữ phẳng vì vậy không phải chuyện phụ.
III. Vì sao Dànam ghép dẻ gai với HDF?
Mỗi vật liệu làm tốt một việc. Dẻ gai là gỗ tự nhiên, thớ mịn, cứng, có đường vân thật. HDF phẳng, đặc, ổn định trên những mảng rộng. Ghép hai thứ lại, chiếc bàn có được phần chắc và vân của gỗ thật ở chỗ cần, và độ phẳng, ít co ngót của HDF ở những mảng lớn.
Cụ thể từng bộ phận của từng mẫu làm từ vật liệu nào, anh chị cứ hỏi trực tiếp, Dànam sẽ chỉ rõ trên mẫu mình định chọn.
IV. HDF không phải là gì
Nói cho công bằng, HDF cũng có giới hạn, biết trước để dùng cho đúng:
- HDF không phải gỗ tự nhiên. Đường vân thật nằm ở phần gỗ dẻ gai, không nằm ở tấm HDF.
- Chịu ẩm tốt hơn không có nghĩa là chịu nước. Đừng để nước đọng lâu trên mặt bàn, đừng lau bằng khăn ướt sũng. Khăn ẩm vắt kiệt rồi lau lại bằng khăn khô là đủ.
- Mép cắt là chỗ cần bảo vệ. Ở bàn hoàn thiện, mép đã được sơn phủ kín. Nếu có vết va làm tróc sơn ở mép, nên dặm lại sớm để hơi ẩm không có lối vào.
Các bước lau dọn đúng cách có ở bài 7 bước lau dọn bàn thờ.
V. Phân biệt HDF và MDF bằng tay
- Cân: hai tấm cùng kích thước, tấm HDF nặng hơn hẳn.
- Nhìn mép cắt: mép HDF mịn và đặc, gần như không thấy lỗ rỗ; mép MDF xốp hơn.
- Gõ: HDF cho tiếng chắc, đanh; MDF tiếng đục và trầm hơn.
VI. Các mẫu bàn thờ Dànam làm từ dẻ gai và HDF
- Nghinh Sơn: các tầng xếp chồng thu nhỏ dần như dáng núi.
- Thiên An: hình khối uốn lượn gợi mái chùa cổ.
- Nhật Quang: các tầng vòm gợi vầng thái dương.
- Vạn Liên: hoa sen và chữ Vạn.
- Mãn Đường: dáng mái nhà cổ truyền.
Muốn so gỗ tự nhiên, gỗ kỹ thuật và chuyện mối mọt kỹ hơn, xem thêm bài chọn chất liệu bàn thờ.
VII. Câu hỏi thường gặp
HDF có phải gỗ ép rẻ tiền không?
Không nên gộp chung. Gỗ ép là cách gọi chung cho nhiều loại ván, từ ván dăm xốp tới HDF. HDF nằm ở đầu trên về mật độ và độ cứng trong nhóm ván sợi.
Bàn thờ HDF có bị phồng khi trời nồm không?
HDF trương nở ít hơn MDF khi gặp ẩm, và bề mặt bàn đã được sơn phủ kín. Chỉ cần không để nước đọng lâu trên mặt bàn và lau khô sau khi lau ẩm.
HDF có bị mối mọt không?
Sợi gỗ trong HDF đã được nghiền nhỏ rồi ép nóng cùng keo, không còn là thớ gỗ tự nhiên như mối mọt quen ăn. Dù vậy, nên đặt bàn thờ ở chỗ khô ráo, tránh tường thấm.
Sao không làm toàn bộ bằng gỗ tự nhiên?
Gỗ tự nhiên nguyên tấm rộng dễ co ngót, cong vênh theo mùa, nhất là với mặt bàn phẳng sơn trơn. Ghép dẻ gai với HDF giữ được vân gỗ thật mà mặt bàn vẫn phẳng lâu dài.
Có xem được vật liệu thật trước khi mua không?
Có. Anh chị liên hệ qua trang liên hệ, Dànam sẽ gửi ảnh cận vật liệu và mối ghép của đúng mẫu anh chị quan tâm.
