Nhiều gia đình thích dáng bàn thờ gọn, màu sơn trơn, hợp với căn hộ mới, nhưng vẫn ngần ngừ: bàn thờ hiện đại có đúng nếp không, ông bà có chịu không, có thiếu trang nghiêm không. Bài này gom những băn khoăn hay gặp nhất khi gia chủ đứng giữa hai lựa chọn, và tách rõ phần nào của nếp thờ phải giữ nguyên, phần nào đổi được mà không ảnh hưởng gì.
I. Cái gì phải giữ, cái gì được đổi
Cách dễ nhất để bớt lo là chia nếp thờ thành hai phần. Phần thứ nhất là những điều thuộc về cách thờ: vị trí đặt, thứ bậc trên mặt bàn, sự sạch sẽ và yên tĩnh. Phần thứ hai là hình thức của chiếc bàn: dáng, hoa văn, màu sơn, chất liệu. Bàn thờ hiện đại chỉ đổi phần thứ hai.
Những điều giữ nguyên
- Vị trí cao ráo, yên tĩnh. Không đặt chung vách nhà vệ sinh, không nhìn thẳng ra cửa chính hay cửa phòng vệ sinh, không sát bếp.
- Bát hương làm tâm. Bát hương đặt chính giữa, các đồ thờ khác xếp cân đối hai bên.
- Thứ bậc cao thấp. Ban gia tiên ở chỗ cao hơn, Thần Tài đặt thấp gần cửa; trên mặt bàn, vật thờ chính ở trên và phía trong.
- Sạch, thoáng, đủ sáng. Không chất đồ lặt vặt lên bàn thờ, không để bụi bám lâu ngày.
Những vị trí nên tránh được nói kỹ ở bài cách bố trí bàn thờ gia tiên.
Những điều đổi được
- Hoa văn. Từ chạm trổ dày sang khối lớn, đường cong, một vài hoạ tiết cách điệu như hoa sen, dáng núi, mái nhà.
- Màu. Ngoài màu gỗ tự nhiên còn có sơn trơn tông sáng, tông trầm, hoặc điểm vàng.
- Tỉ lệ. Bàn thấp, gọn hơn, vừa với trần nhà và mảng tường của căn hộ.
- Đồ đi kèm. Vách, tấm hậu, tấm chắn khói làm cùng bộ với bàn thờ thay vì mua rời từng món.
II. 6 băn khoăn thường gặp
1. Bàn thờ hiện đại có kém trang nghiêm không?
Cảm giác trang nghiêm đến từ chỗ đặt và cách bày nhiều hơn là từ số đường chạm. Một chiếc bàn thờ gọn, đứng riêng một mảng tường, bát hương ngay ngắn, phía trước có chỗ đứng thắp hương, trông trang nghiêm hơn một chiếc bàn chạm kín nhưng bị kẹp giữa tủ giày và kệ tivi. Điều nên tránh là biến bàn thờ thành một món trang trí như kệ sách, ví dụ để chung với đồ chơi, ảnh gia đình, chậu cây cảnh.
2. Ông bà lớn tuổi quen bàn thờ truyền thống thì sao?
Đây thường là lý do thật sự khiến gia đình chần chừ. Cách hay làm là cho ông bà xem mẫu thật trước khi chốt, và giữ lại những vật thờ quen thuộc như bát hương, ảnh thờ, đôi đèn cũ. Khi bát hương vẫn ở chỗ cũ trong lòng mọi người, chiếc bàn mới thường được đón nhận nhanh hơn. Chọn dòng có hoạ tiết gợi nét cổ (hoa sen, mái đình) cũng là điểm giữa dễ chịu cho cả hai thế hệ.
3. Bàn thờ sơn màu có kiêng gì không?
Màu sơn không làm bàn thờ sai nếp. Nhiều gia đình chọn màu theo nội thất để gian thờ không bị lạc giữa căn phòng; một số gia chủ chọn thêm theo mệnh. Tông trầm hợp nhà gỗ ấm, tông sáng hợp căn hộ nhiều ánh sáng. Tám màu Dànam đang có và cách phối theo kiểu nhà xem ở bài màu sơn bàn thờ và màu bàn thờ hiện đại.
4. Bàn thờ gọn có đủ chỗ bày đồ thờ không?
Đây là điểm cần xem kỹ nhất. Bàn quá nông thì không lùi được bát hương vào trong, đồ thờ phải xếp sát mép. Khi xem mẫu, hãy hỏi chiều sâu mặt bàn và thử hình dung đủ bộ của nhà mình: bát hương, ảnh thờ, đôi đèn, lọ hoa, mâm quả. Bàn thờ hiện đại nhiều tầng giải quyết chuyện này bằng các bậc hai bên để chia thứ bậc. Cách bày đủ đồ thờ trên mặt bàn kiểu mới có ở bài bàn thờ gia tiên hiện đại, còn số đo theo từng không gian ở bài kích thước bàn thờ.
5. Đổi từ bàn thờ cũ sang bàn thờ mới cần làm gì?
Thay bàn thờ là việc lớn trong nhà, nhiều gia đình chọn ngày và làm lễ trình báo trước khi dời bát hương. Trình tự thường gặp là xem ngày, làm lễ, lau dọn và chuyển đồ thờ sang bàn mới, rồi bao sái. Chi tiết từng bước có ở các bài xem ngày chuyển bàn thờ gia tiên và cách bao sái bàn thờ. Với những điều thuộc tín ngưỡng riêng của từng nhà, gia đình nên hỏi thêm người có kinh nghiệm ở địa phương.
6. Bàn thờ hiện đại có bền bằng bàn gỗ truyền thống không?
Độ bền nằm ở gỗ, cách sấy và lớp sơn, không nằm ở kiểu dáng. Bàn thờ Dànam dùng gỗ dẻ gai (beech) nhập khẩu từ Châu Âu và Nam Phi đạt chuẩn EN975-1, kết hợp gỗ kỹ thuật ép ở các chi tiết lớn để hạn chế cong vênh, sơn Sherwin Williams (Inchem) qua 5 lớp. So sánh các loại gỗ có ở bài chọn chất liệu bàn thờ; cách kiểm tra tận mắt khi xem mẫu có ở bài 8 điểm kiểm tra bàn thờ cao cấp.
III. Khi nào nên chọn bàn thờ hiện đại
- Nhà là căn hộ hoặc nhà phố có nội thất hiện đại, muốn gian thờ hoà vào căn phòng.
- Gian thờ phải nằm chung phòng khách, cần một bộ bàn và vách gọn để tách góc.
- Trần không cao, mảng tường không rộng, bàn truyền thống to bản sẽ lấn chỗ.
- Gia đình muốn bàn thờ, vách, tấm chắn khói cùng một màu, một dòng thiết kế.
Ngược lại, nếu nhà có phòng thờ rộng, nội thất gỗ cổ, hoặc cả nhà đã quen và quý chiếc bàn thờ hiện có, giữ nguyên lối truyền thống cũng là lựa chọn hợp lý.
IV. Các dòng bàn thờ hiện đại của Dànam
- Bàn thờ gia tiên: Thiên An, Mãn Đường, Vạn Liên, Nhật Quang, Nghinh Sơn.
- Bàn thờ Thần Tài: xem thêm bài bàn thờ Thần Tài hiện đại.
- Bàn thờ treo tường cho mảng tường hẹp, và vách ngăn bàn thờ để tách gian thờ trong phòng khách.
V. Câu hỏi thường gặp
Bàn thờ hiện đại có đúng phong thuỷ không?
Phong thuỷ của bàn thờ nằm ở vị trí đặt và cách bài trí: bát hương làm tâm, cao thấp theo thứ bậc, cân đối và thoáng. Giữ được những điều đó thì bàn thờ hiện đại vẫn đúng nếp.
Có nên đặt bàn thờ hiện đại trong phòng khách?
Được, nếu chọn được mảng tường đặc, không đối diện cửa chính và có khoảng tách với tivi. Cách đặt cạnh tivi, sofa và tách góc thờ có ở bài bàn thờ trong phòng khách.
Xem mẫu thật ở đâu?
Gia chủ có thể xem đủ các dòng ở trang bộ sưu tập, hoặc liên hệ Dànam để được tư vấn mẫu, cỡ và màu sơn theo mảng tường thực tế.
Tổng quan về đặc điểm, các kiểu bàn thờ hiện đại theo từng không gian và những lỗi hay gặp khi chọn có ở bài bàn thờ hiện đại.
